Je energiefactuur is hoog, je buurman vertelt over zijn zonnepanelen, en nu vraag je jezelf af wat je daar in 2026 nog voor terugkrijgt van de overheid. De terugdraaiende teller is al een tijdje verleden tijd, en het subsidiestelsel is de voorbije jaren flink veranderd. Toch is er nog heel wat mogelijk, als je weet waar je moet aankloppen. Want subsidies voor zonnepanelen als particulier bestaan nog steeds, alleen verschilt het systeem per gewest.
Bestaat er nog een federale subsidie voor zonnepanelen?
Kort antwoord: nee, een directe federale premie voor de aankoop van zonnepanelen bestaat niet meer. Wat er op federaal niveau wel overblijft, is het verlaagde btw-tarief van 6% op zowel de aankoop als de installatie van zonnepanelen, op voorwaarde dat je woning ouder is dan tien jaar. Dat is geen klein bier: op een installatie van 8.000 euro scheelt dat al snel meer dan 1.000 euro ten opzichte van het normale tarief van 21%. Controleer altijd of je installateur dit tarief correct toepast op de factuur.
Prosumententarief: wat betaal je als zonnepaneelbezitter aan je netbeheerder?
Dit is een punt dat veel mensen onderschat. Wie zonnepanelen heeft en stroom teruglevert aan het net, betaalt een zogenaamd prosumententarief. Dat is een bijdrage voor het gebruik van het elektriciteitsnet, ook al verbruik je deels je eigen stroom. Het bedrag verschilt per netbeheerderzone en wordt jaarlijks herzien.
In Vlaanderen berekent Fluvius dit tarief op basis van je omvormervermogen. Hoe groter je installatie, hoe hoger de bijdrage. In de praktijk loopt dat voor een gemiddeld gezin met een installatie van 4 tot 6 kWp op tot enkele honderden euro per jaar, net als de verborgen kostenposten op je energierekening. In Wallonië en Brussel gelden andere berekeningsmethodes via respectievelijk ORES, Resa of Sibelga. Raadpleeg de website van je netbeheerder voor de actuele tarieven in jouw gemeente.
Vlaamse premies in 2026: Fluvius en wat er nog rest
De prosumenten-premie die Fluvius een tijd lang uitbetaalde als compensatie voor het wegvallen van de terugdraaiende teller, is intussen volledig afgebouwd voor nieuwe installaties. Wie nu instapte, kan daar dus niet meer op rekenen. Wat in Vlaanderen wel nog bestaat, zijn de premies via het REG-premiestelsel van Fluvius, maar die zijn gericht op isolatie en andere energiebesparende maatregelen, niet op zonnepanelen zelf.
Concreet advies: focus in Vlaanderen op de combinatie van het lage btw-tarief, een eventuele batterijpremie (zie verder) en het optimaliseren van je eigenverbruik om het prosumententarief zo rendabel mogelijk te houden, of vergelijk energieproviders om je totaalkosten verder te verlagen. Laat een energieadviseur bij jou thuis langskomen via Mijn VerbouwPremie als je ook andere werken plant.
Wallonië: de prime énergie via mon.guichet-energie.be
In het Waalse gewest bestaat er nog een subsidiesysteem voor zonnepanelen bij particulieren, de zogenaamde prime énergie. Deze premie vraag je aan via het platform mon.guichet-energie.be. De hoogte hangt af van het geïnstalleerde vermogen en wordt berekend per kilowatt-piek. Belangrijk: je moet de aanvraag indienen binnen een bepaalde termijn na de installatie, doorgaans zes maanden. Wie die deadline mist, verliest zijn recht op de premie.
Woon je in een Waalse gemeente als Namen, Luik of Charleroi? Dan loont het de moeite om voor de installatie even na te gaan of jouw gemeente nog extra lokale steun voorziet bovenop de gewestpremie. Sommige intercommunales bieden dat aan.
Brussel: wat doet Bruxelles Environnement voor particulieren?
In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest is Bruxelles Environnement het aanspreekpunt voor energiepremies. De premies voor zonnepanelen zijn er beschikbaar voor particulieren, maar wel inkomensgebonden. Gezinnen met een lager inkomen krijgen een hogere tussenkomst. De aanvraag loopt via het myenergy-platform van Bruxelles Environnement, en ook hier geldt dat je de aanvraag moet doen na de installatie maar binnen de voorziene aanvraagtermijn.
De terugdraaiende teller: wat is er veranderd en welke overgangsregelingen lopen nog?
Voor wie zijn zonnepanelen installeerde vóór 2021 gold in Vlaanderen het systeem van de terugdraaiende teller: stroom die je teruglevert, draaide letterlijk je teller terug. Dat systeem is definitief afgeschaft. Wie er nog van genoot via een overgangsregeling, heeft tot eind 2030 de tijd om dat voordeel te behouden, op voorwaarde dat de installatie tijdig was geregistreerd. Controleer jouw situatie bij Fluvius als je niet zeker bent of jouw installatie nog onder die overgangsregeling valt.
Voor nieuwe installaties geldt het systeem van nettingvergoeding: je krijgt een vergoeding voor de stroom die je teruglevert, maar die ligt lager dan wat je betaalt bij aankoop. Eigenverbruik maximaliseren is dus de slimste strategie.
Thuisbatterij combineren met zonnepanelen: telt de premie op?
In Vlaanderen bestond er een tijdlang een premie voor thuisbatterijen via Fluvius, maar ook die is voor nieuwe aanvragen beëindigd. Wat wél nog bestaat, zijn lokale premies bij sommige energieleveranciers of via specifieke projecten. In Wallonië kan een thuisbatterij samen met zonnepanelen onder dezelfde prime énergie-aanvraag vallen, wat het totale subsidiebedrag verhoogt. In Brussel geldt een vergelijkbare combinatielogica.
Kortom: laat je niet vangen door de aanname dat de zonnepanelenpremie en de batterijpremie automatisch worden opgeteld. Dat hangt af van jouw gewest en het moment van installatie. Vraag altijd een gecombineerde berekening op bij je installateur of energieadviseur.
De concrete stappen om premies aan te vragen
Het aanvraagproces verschilt per gewest, maar de grote lijn ziet er zo uit:
- Stap 1: Kies een erkend installateur die werkt met gecertificeerde materialen (vraag altijd naar het attest van conformiteit).
- Stap 2: Laat de installatie registreren bij je netbeheerder (Fluvius, ORES, Sibelga) voor de injectie van stroom op het net.
- Stap 3: Verzamel alle documenten: factuur, technisch attest van de omvormer, bewijs van eigendom of toestemming eigenaar, EAN-code van je aansluiting.
- Stap 4: Dien de premieaanvraag in via het juiste gewestloket binnen de voorziene termijn.
- Stap 5: Volg je dossier op en reageer snel als er bijkomende stukken worden gevraagd.
Welke documenten heb je nodig, en wat zijn de meestgemaakte fouten?
De meest voorkomende reden waarom een dossier wordt afgekeurd of vertraagd, is een ontbrekend of foutief attest. Zorg dat je installateur een keuringsattest aflevert dat voldoet aan de normen van je gewest. Soms ontbreekt ook de EAN-code van de meetpunt, of klopt het opgegeven vermogen op de factuur niet met de technische fiche van de omvormer.
Een andere veelgemaakte fout: de aanvraag indienen vóór de installatie volledig is uitgevoerd en goedgekeurd. In de meeste gevallen moet de installatie al volledig operationeel zijn op het moment van aanvraag.
Hoe lang duurt het, en wat als je dossier wordt afgekeurd?
Reken in Wallonië op een verwerkingstijd van twee tot vier maanden na een volledig ingediend dossier. In Brussel ligt dat vergelijkbaar. Als je dossier wordt afgekeurd, ontvang je een gemotiveerd antwoord. Je hebt dan doorgaans de mogelijkheid om het aan te vullen of bezwaar in te dienen. Laat je daarin begeleiden door een erkend energieadviseur, want een goed gemotiveerd bezwaar keert in veel gevallen in jouw voordeel.
Het verlaagde btw-tarief geldt voor iedereen, Wallonië en Brussel hebben nog directe premies, en in alle gewesten loont het om zo veel mogelijk zelf te verbruiken nu de terugdraaiende teller er niet meer is. Het verschil tussen goed en slecht geïnformeerd zijn, kan oplopen tot een paar duizend euro. Stel je dossier correct samen, of schakel een energieadviseur in via het energieloket van jouw gewest.
